Voldoende vezels zijn onontbeerlijk in een gezond, gevarieerd dieet. Maar wat zijn vezels precies, wat maakt ze belangrijk? En als je wilt afvallen, op welke manier kunnen vezels daar dan aan bijdragen?

Wat zijn vezels?

Vezels, of voedingsvezels om preciezer te zijn, is de naam voor een grote groep van stoffen die een rol spelen bij onze spijsvertering. Voedingsvezels worden niet tot de essentiële voedingsstoffen gerekend. Ook al krijgen we ze wel gewoon binnen via de voeding, net als bijvoorbeeld koolhydraten, eiwitten en vitamines.
Voedingsvezels komen vooral voor in de celwanden van planten. Plantaardige voeding (bijv. groente, fruit, granen) bevat dus vaak flink wat vezels; voedsel van dierlijke bron (vlees, vis, zuivel) doorgaans niet of nauwelijks.

We maken onderscheid tussen fermenteerbare en niet-fermenteerbare voedingsvezels. Fermenteerbare voedingsvezels worden door processen in de darm afgebroken waarbij ook energie vrijkomt. Niet-fermenteerbare vezels worden niet afgebroken en ondergaan geen veranderingen tijdens het spijsverteringsproces. Beide soorten vezels dragen bij aan een soepele, gezonde darmwerking.

Hoe zit het met vezels als je af wilt vallen?

Een gezonde darmwerking is belangrijk als je wilt afvallen. Bovendien zijn veel vezelrijke producten ook gezonde, plantaardige producten. Een vezelrijk dieet bevat veel groente, granen, peulvruchten, fruit, kruiden, noten, en alle belangrijke voedingsstoffen die daarbij horen. En zo’n dieet vormt voor veel mensen de sleutel tot gewichtsverlies.

Verschillende onderzoeken toonden aan dat mensen die er een vezelrijk dieet op nahielden, minder vaak last hadden van overgewicht, of een kleiner risico liepen op diabetes type 2 en bepaalde hart- en vaataandoeningen. Maar, hoe dat allemaal precies zit, en of die effecten toe te schrijven zijn aan bepaalde vezels, of aan andere stoffen binnen zo’n vezelrijk dieet, dat weten we eigenlijk nog niet. Laat staan dat de effecten van al die verschillende soorten voedingsvezel al uitgebreid in kaart zijn gebracht.

Wat zijn vezels dus niet?

Voedingsvezels helpen dus met een goede spijsvertering. Wanneer je darmen goed werken, neem je belangrijke voedingsstoffen beter op. Verteerd voedsel blijft niet onnodig lang in de darmen en je hebt minder kans op een opgeblazen gevoel. Maar, vezels zijn dus ook geen wondermiddel waardoor je automatisch afvalt. Bovendien krijg je ze binnen via de voeding, die wel weer calorieën levert. Veel meer vezelrijke voeding eten dan je nodig hebt, zou dus zelfs averechts kunnen werken.

Wat voedingsvezels betreft gaat de vlieger ‘hoe meer hoe beter’ zeker niet op. Nu is dat niet direct reden tot zorg: via normale voeding is het praktisch onmogelijk om te veel vezels binnen te krijgen. Bovendien eten veel mensen juist te weinig vezels en de kans is erg groot dat je eigenlijk meer, dan minder vezels zou moeten eten dan je nu doet.
Ben wel terughoudend met toegevoegde vezels. Tegenwoordig zijn er allerlei producten en supplementen op de markt met toegevoegde vezels. Dat zijn echter geen geschikte producten als je gewoon wilt afvallen. Ze worden meestal voorgeschreven voor mensen met bepaalde darmproblemen.

Wil je afvallen, focus je dan op een normaal, gevarieerd en vezelrijk dieet. Een dieet waarin voeding van plantaardige bron de hoofdrol speelt.