De ‘balansdag’ wordt gepromoot door het Voedingscentrum maar het idee wordt natuurlijk al door veel mensen veel langer toegepast. Een balansdag houdt in dat je na een dag waarop je je een beetje hebt laten gaan, een dag inlast waarop je juist extra op je voeding let. Ook kiezen veel mensen ervoor om op een balansdag wat meer te bewegen. Heeft zo’n balansdag nu eigenlijk nut? Wat zijn de voor- en nadelen ervan?

De balansdag als compensatie

Over een hele week genomen, kan je met een balansdag in theorie alle calorieën die je op een bepaalde dag teveel hebt gegeten, compenseren. Maar daar kleven toch nadelen aan.

Stel, je eetpatroon of dieet gaat uit van 2000 kcal per dag. Wanneer je dan op een bepaalde dag niet gezond eet en op een feestje ’s avonds bijvoorbeeld nog eens wat extra biertjes drinkt en daarbij wat chips of worst snackt, dan ga je al gauw richting de 3000 kilocalorieën. Voor die 1000 extra krijg je echter weinig goeds binnen, om over de effecten van meerdere glazen alcohol nog maar te zwijgen. Nu wil je de volgende dag alles rechttrekken door een balansdag te houden. Je wil die 1000 kilocalorieën compenseren en gaat dus 1000 onder het normale aantal van 2000 zitten. Het wordt dan op die balansdag, met zo weinig calorieën onmogelijk om te voorzien in je dagelijkse behoefte aan allerlei belangrijke voedingsstoffen. Dus hoewel je op die balansdag de hoeveelheid calorieën compenseert, zit je in feite met twee dagen achtereen waarop je niet voorziet in je voedingsbehoeften.

In de praktijk zul je echter haast nooit alles compenseren met een balansdag. Alle alcohol, vet, suiker en/of zout wat je op een dag waarop je zondigt teveel binnenkrijgt, is vaak moeilijk te minderen op je normale eetpatroon. Bovendien hebben dat soort stoffen altijd een effect op je lichaam en dat laat zich niet enkel uitdrukken in calorieën die je later weer kan compenseren.

Al met al is de balansdag dus geen wondermiddel. In de praktijk pak je er gewoon niet alle steken mee op die je een dag eerder hebt laten vallen. Desondanks is de balansdag tóch best een goed idee en heel veel mensen hebben er baat bij.

Het psychologische effect van de balansdag

Het belangrijkste aan de balansdag is misschien wel het psychologische effect. Vaak ervaren menen die gezond willen eten of die een dieet volgen na een dag zondigen het gevoel dat het ‘toch geen zin meer heeft’. Maar al te vaak, is een keertje zondigen een voorbode voor het terugvallen in oude, slechte gewoontes. Een balansdag is het ideale middel om dat te doorbreken.

De balansdag is een uitstekend middel om jezelf weer ‘back on track’ te krijgen. Je let net wat meer op en beweegt misschien zelfs meer dan je op de normale dagen moet doen. De dag na je balansdag pak je het normale, gezonde eetpatroon dan ook weer met minder moeite op.
Een balansdag moet je dus niet zien als een excuus om je al te vaak te laten gaan of als een dag waarop je alles weer rechttrekt, maar als een middel om weer op het juiste spoor te komen.