We gaan het hier hebben over zoutvervangers. In een eerder artikel van ons, over de effecten van zout, kon je al het een en ander lezen over de mogelijke gevaren van het consumeren van te veel zout. Daarin gaven we ook aan dat de bovengrens van de hoeveelheid zout die veilig is, nog niet zo makkelijk vast te stellen is. Zo gelden in sommige landen adviezen die het dubbele van de Nederlandse norm aanhouden. Bovendien is zout ook onmisbaar, en vervult het een aantal belangrijke functies in het lichaam. Je bent hierdoor wellicht geneigd te denken dat het met het eten van teveel zout wel meevalt en dat zoutvervangers niet nodig zijn.

Maar, dit alles neemt niet weg dat veel mensen sowieso meer zout eten dan verstandig is. Er bestaan ook mensen die om gezondheidsredenen een zoutloos of zoutarm dieet moeten volgen. En sommige atleten bijvoorbeeld kiezen ervoor om in bepaalde periodes zoutarm te eten om zo hun vochthuishouding te manipuleren. Voor al die mensen kunnen zoutvervangers dan een oplossing zijn. Maar welke zoutvervangers zijn er zoal? En zijn die zoutvervangers dan eigenlijk wel zo gezond?

Traditionele zoutvervangers

Keukenzout, het zout waar we op doelen als het gaat om onze zoutconsumptie, bevat natriumchlorideverbindingen. De stof natrium daarin beïnvloedt de vochthuishouding en daarmee de bloeddruk in ons lichaam. En dat is het effect waar we ons bij een hoge zoutconsumptie zorgen over maken en waardoor zoutvervangers soms nodig zijn.
Bij veel zoutvervangers wordt dat natrium (deels) vervangen door magnesium of kalium, waardoor andere verbindingen ontstaan. Deze verbindingen vallen in chemisch opzicht overigens nog steeds onder de zouten, maar ze hebben een ander effect op het lichaam dan het gangbare keukenzout.
Voorbeelden hiervan zijn ‘Jozo bewust’ en ‘Salona’.

Er kleven wel nadelen aan het gebruik van dit soort zoutvervangers. Zo wordt het gebruik ervan afgeraden voor mensen met nierproblemen. Ook kunnen dergelijke zoutvervangers de werking van bepaalde medicijnen beïnvloeden. Het zijn dus geen wondermiddeltjes, maar stoffen die hun eigen nadelen met zich meebrengen, en alleen in bepaalde gevallen te verkiezen zijn boven het gangbare keukenzout.

Alternatieven voor zoutvervangers

De hierboven beschreven zoutvervangers zijn voor veel mensen dus geen ideale oplossing, al bieden ze soms uitkomst.
Maar wat je ook kunt doen om minder zout te eten, is je voeding zodanig aanpassen, dat je dit soort zoutvervangers niet, of in ieder geval veel minder, nodig hebt. We geven je hier een aantal handige tips waardoor je minder zout nodig zal hebben.

– Gistextract heeft in kleine hoeveelheden een smaakversterkende werking. Wanneer je hiervan wat toevoegt aan een gerecht, heb je vaak minder zout nodig. Die werking wordt overigens aan meer middelen toegeschreven die een ‘umami’ smaak hebben. Je kunt ze beschouwen als natuurlijke zoutvervangers.
– Je kunt ook aan de slag gaan met kruiden en specerijen: ze geven je gerecht smaak zonder dat je daarvoor veel zout nodig hebt. Een voorbeeld van een middel op basis van dergelijke smaakmakers is ‘Ciao le sel!’
– En, soms is minder zout eten vaak ook een kwestie van wennen. Ook wanneer je soms wel zoutvervangers gebruikt, is het sowieso verstandig gewoon vaker minder zoute voeding te eten.